In 1981 werkte 21 vegetariërs mee aan een bijzonder onderzoek. De vegetariërs werden namelijk vier weken lang op een dieet van rood vlees gezet. De onderzoekers wilden graag weten wat voor effect rood vlees heeft op de gezondheid. En mensen die normaal gesproken weinig tot geen dierlijke producten eten zijn dan natuurlijk de ideale testpersonen.

Rood vlees verhoogt het cholesterol en de bloeddruk

De vegetariërs aten vier weken lang 250 gram mager rundvlees, waarbij ze ervoor zorgden dat het totaal aantal calorieën van het dieet gelijk bleef. De resultaten van het onderzoek logen er niet om. De gemiddelde cholesterolwaarden stegen met 19% en de bloeddruk steeg met 3%.1

De gevolgen van een hoog cholesterol en een hoge bloeddruk zijn nu, 37 jaar na het onderzoek, algemeen bekend. Volgens de Nederlandse Hartstichting merk je zelf niks van een hoog cholesterol of een hoge bloeddruk. Maar beide aandoeningen kunnen leiden tot slagaderverkalking. Hierbij worden slagaders nauwer en kan er minder bloed door stromen waardoor organen minder zuurstof krijgen. Slagaderverkalking kan leiden tot een hart- of herseninfarct.2

Rood vlees kan kanker veroorzaken

rood vlees en bewerkt vlees

Wat is rood vlees, en wat is bewerkt vlees?

De International Agency for Research on Cancer – onderdeel van de World Health Organization (WHO) – heeft ruim 800 studies over kanker bij mensen bekeken. De organisatie gebruikt een classificatiesysteem om aan te tonen of iets kankerverwekkend is:

  • Groep 1: kankerverwekkend voor mensen.
  • Groep 2A: waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen.
  • Groep 2B: mogelijk kankerverwekkend voor mensen.
  • Groep 3: niet te classificeren als kankerverwekkend voor mensen.
  • Groep 4: waarschijnlijk niet kankerverwekkend voor mensen.3

Bewerkt vlees valt in groep 1 (net als het roken van tabak) en het WHO geeft aan dat er overtuigend bewijs is dat bewerkt vlees darmkanker veroorzaakt. Rood vlees valt in groep 2A. Het WHO geeft aan dat er een samenhang is tussen het eten van rood vlees en ontwikkelen van darmkanker, maar kan niet met volledige zekerheid zeggen dat het een door het ander komt (oorzaak-gevolg).4

Het onderzoeken van oorzaak en gevolg is vaak lastig. Je kunt bijvoorbeeld niet zomaar een groep vleeseters en een groep vegetariërs met elkaar vergelijken. Er zijn veel factoren die invloed kunnen hebben op de uitkomst van een onderzoek, zoals bijvoorbeeld het dieet, de activiteit of het werk van de testpersonen. Als je als onderzoeker wilt weten of vlees kanker veroorzaakt, moet je uit een hoop factoren slechts twee factoren – vleesconsumptie en kanker – isoleren. En dat is lastig want geen twee mensen zijn hetzelfde.

Wat kun je het beste doen?

Rood vlees kan leiden tot een hart- of herseninfarct. En het zou ook kanker kunnen veroorzaken. Van bewerkt vlees is het zelfs zeker dat het kanker veroorzaakt. Daarnaast lijken mensen die minder dierlijke producten consumeren langer te leven.

Wat je met deze informatie doet is aan jou.

rood vlees waarschuwing

Zouden in de toekomst dit soort waarschuwingen op vleesverpakkingen komen te staan?

Het is gemakkelijk om de vergelijking met roken te trekken. Iedereen weet dat roken kanker veroorzaakt. En toch rookt bijna een vijfde deel van de Nederlandse bevolking dagelijks.5 En net als bij roken, zullen mensen zeggen dat ze vlees consumeren omdat ze het lekker vinden.

Ik betwijfel of dat het geval is. Zowel roken als vlees eten zijn gewoontes. Ik spreek uit persoonlijke ervaring – als ex-roker en ex-vleeseter – als ik zeg dat vrijwel elke gewoonte afgeleerd kan worden (tenzij het natuurlijk om een basisbehoefte gaat zoals slaap, water of voeding).

Maar mocht je nu echt niet dat biefstukje kunnen missen, probeer dan deze richtlijn van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds na te leven:

“Eet niet meer dan 500 gram rood vlees per week, zoals rund- en varkensvlees en eet liever geen bewerkt vlees, zoals ham, spek of salami” 6

Wat als niemand meer rood vlees eet?

In een artikel gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (of PNAS als je van kort houdt), concludeerden onderzoekers als volgt:

“Overgaan naar diëten met minder dierlijk voedsel zou grote gezondheidsvoordelen hebben” 7

Grote gezondheidsvoordelen… Wat zou er dan gebeuren als alle mensen minder dierlijk voedsel zouden eten? Ik ben wel benieuwd naar het antwoord op deze vraag. Gewoon omdat het – naar mijn mening – leuk is om puur theoretische toekomstscenario’s te verkennen.

Dus, laten we als afsluiter nog eens bekijken wat er gebeurt als mensen minder dierlijk voedsel consumeren.

1. Iedereen wordt vegetarisch (ze blijven wel zuivel en eieren consumeren – technisch gezien zijn dit lacto-ovo-vegetariërs):

7,3 miljoen minder sterfgevallen, en 114 miljoen levensjaren worden gered (de mensen leven tenslotte langer).

2. Iedereen wordt veganistisch (ze consumeren geen enkel dierlijk product meer):

8,1 miljoen minder sterfgevallen, en 129 miljoen levensjaren worden gered.8

 

Bronnen

CBS: Veel rokers onder twintigers

International Agency for Research on Cancer: Agents classified by the IARC monographs, volumes 1–120

Nederlandse Hartstichting: Hoog cholesterolRisico’s van een hoge bloeddruk

Sacks, F.M., Donner, A., Castelli, W.P., Gronemeyer, J., Pletka, P., Margolius, H.S., Landsberg, L. & Kass, E.H.: Effect of Ingestion of Meat on Plasma Cholesterol of Vegetarians

Springmann, M., Godfray, H.C.J., Rayner, M. & Scarborough, P.: Analysis and valuation of the health and climate change cobenefits of dietary change

Wereld Kanker Onderzoek Fonds: Vlees en kanker

World Health Organization: Q&A on the carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat


Deel dit artikel: