Ik drink sinds een week geen koffie meer.

Stopte ik omdat het beter voor het milieu is?

Een beetje.

Stopte ik omdat het beter voor mijn gezondheid is?

Een beetje.

Maar de voornaamste reden dat ik stopte met koffie drinken is een stuk minder verfijnd dan je zou denken.

Verslaafd aan koffie

een kop koffie

Bron afbeelding: Pixabay

Ik was verslaafd aan het zwarte goedje. Als ik ‘s ochtends niet meteen één of twee koppen koffie achterover goot, kon ik net zo goed niet uit bed komen. Zonder koffie was ik niets waard. Zonder koffie voelde ik me suf en lusteloos en kon ik niet optimaal functioneren in de drukke maatschappij waar we in leven.

Koffie was een gewoonte geworden, net als eten, water drinken en ademhalen. En ik bedacht me iets: het kan niet gezond zijn dat je zo afhankelijk bent van iets, dat je zonder datgene niet normaal kunt functioneren. Ik dronk elke dag minstens vier koppen koffie, en vaak zelfs meer dan dat. Ik constateerde dat ik verslaafd was.

Ik dacht terug aan de tijd dat ik geen koffie dronk. Toen functioneerde ik ook goed. Toen ik koffie leerde drinken was ik een jaar of zestien. In de jaren die volgde is er geen dag voorbij gegaan dat ik geen koffie gedronken heb. Ik ben nu 30, en na veertien jaar is koffie drinken een gewoonte geworden. Een hardnekkige gewoonte.

Kan ik stoppen met koffiedrinken?

Ik besefte me dat als ik ooit begonnen ben met koffie drinken, ik er ook mee zou moeten kunnen stoppen. De voornaamste reden dat ik stopte met koffie drinken was dan ook heel simpel: ik wilde weten of het me zou lukken.

Natuurlijk heeft de milieu-impact van koffie bijgedragen aan mijn besluit om te stoppen met het drinken van koffie. En ik redeneerde ook dat koffie slecht voor mijn gezondheid was. Want koffie dempte de signalen die mijn lichaam aan mij gaf:

Door koffie te drinken kun je het gevoel van vermoeidheid maskeren, maar het is geen oplossing voor de vermoeidheid. Je lichaam probeert je te vertellen dat je meer slaap nodig hebt. En je negeert dat gevoel door een kop koffie naar binnen te werken. Je hebt dus even minder last van vermoeidheid, maar uiteindelijk leidt het tot gezondheidsklachten.

Decafé & het placebo-effect

Ik stopte niet op de een of andere dag met koffie drinken. Ik besloot eerst over te stappen op cafeïnevrije koffie. Dit hield ik een maand vol. En in die maand leek het net alsof ik nog steeds koffie dronk. Ik had nog steeds het gevoel dat ik ‘s ochtends wakker werd van de eerste kop koffie. En ook de after-dinner dip verdween na het drinken van een kop decafé. Mooi gevalletje van het placebo-effect dus.

De overstap van koffie naar decafé was dus erg makkelijk. Maar ik wist dat ik uiteindelijk helemaal geen koffie meer wilde drinken. Dus in de maand dat ik decafé dronk, begon ik het aantal koppen af te bouwen. De afgebouwde koppen koffie verving ik door koppen thee. Uiteindelijk bleven mijn twee favoriete koppen koffie over: de ochtend-koffie en de koffie na de avondmaaltijd.

Geen koffie meer

Het ergste dat je kan overkomen als koffieleut.

Terwijl de bonenvoorraad begon te slinken, kwam het moment van de waarheid steeds dichterbij. Uiteindelijk heb ik een paar dagen alleen de ochtend-koffie gedronken. Totdat op een dag de koffiemolen draaide zonder het bevredigende geluid van krakende koffiebonen. En toen daarna het symbool van een doorgestreepte koffieboon op het koffieapparaat verscheen stortte mijn wereld in. #Drama

Wennen aan nieuwe gewoontes

Nu zit ik dus al een week zonder koffie en ben ik een echte theeleut geworden. Het stoppen met koffie drinken doet me denken aan een tijdje terug toen ik vegetariër werd. En later veganist. In eerste instantie is het wennen en mis je iets. Maar na een tijdje verandert je smaak en wordt de nieuwe gewoonte geaccepteerd door je brein.

Als veganist verlang ik niet meer naar een malse biefstuk, maar naar een soja-schnitzel. En na slechts een week geen koffie drinken merk ik al dat ik niet meer verlang naar een kop zwarte koffie maar naar een kop muntthee.

Omgaan met tegenslagen

Naar mijn mening kun je elke gewoonte afleren, net zoals je jezelf ook een nieuwe gewoonte kunt aanleren. En ik merk dat het elke keer makkelijker wordt. De eerste hardnekkige gewoonte die ik mezelf afleerde was het roken. Dit ging niet zonder slag of stoot. Dan rookte ik niet, en dan weer wel.

Toen ik stopte met het eten van dierlijke producten, had ik een duidelijke idealistische overtuiging. Dat maakte het een stuk gemakkelijker om de gewoonte af te leren.

Ik had voor mezelf geen duidelijke overtuiging om te stoppen met het drinken van koffie. En toch leek het gemakkelijk te gaan. Natuurlijk, er verandert wat. En in het begin zal deze verandering je niet altijd even gemakkelijk afgaan en krijg je wel eens een tegenslag. Daar heb je geen invloed op. Waar je wel invloed op hebt is de manier waarop je met die tegenslag omgaat.

“Everything can be taken from a man but one thing: the last of the human freedoms—to choose one’s attitude in any given set of circumstances, to choose one’s own way.”  Frankl, V.1

Hoe zit het bij jou?

Herken je bij jezelf ook gewoontes die je liever niet zou hebben? Het afleren van gewoontes is simpel: je moet er gewoon mee stoppen. De praktijk is vaak echter een stuk moeilijker. Maar besef goed dat iedereen, ook jij, zelf de vrijheid heeft om te kiezen hoe je met je omstandigheden omgaat. Je kunt toegeven en een slaaf blijven van je gewoontes. Of je kunt sterk zijn en jezelf bevrijden voor een leven waar jij de controle over hebt.

“When the going gets tough, the tough gets going” – Ocean, B.  2

 

Bronnen

Frankl, V.: Man’s Search for Meaning (4th edition)

Wikipedia: When the Going Gets Tough, the Tough Get Going


Deel dit artikel: